Een paar maanden geleden mocht ik een woning taxeren voor een dame die net weduwe was geworden. Haar man was kort daarvoor overleden en tussen de dozen met paperassen, de telefoontjes met de notaris en het aftellen tot de belastingaangifte, kreeg zij mij als taxateur ook nog over de vloer. Geen pretje, dat besef ik terdege. Maar juist in die stille kamers, tussen de spullen van een heel leven samen, ontstaan de gesprekken die er echt toe doen.

Want er is iets wat de meeste mensen niet weten, en dat hen achteraf duizenden euro's kan schelen. Het gaat over de waarde van de woning bij de aangifte erfbelasting, en over een knop die u nú al kunt omzetten, terwijl niemand daar op dit moment aan denkt.

De hoofdregel: de WOZ-waarde

Bij het overlijden van een dierbare mag u voor de aangifte erfbelasting in de meeste gevallen uitgaan van de WOZ-waarde van de woning. En u mag zelfs kiezen: de WOZ-waarde van het jaar van overlijden, of die van het jaar erna, met als peildatum telkens een januari daarvoor. U pakt gewoon de laagste van de twee. Dat staat zo op de website van de Belastingdienst, dus dat is geen taxateurspraatje van mij. Prettig, praktisch, en scheelt vaak een aardige duit erfbelasting op het moment zelf.

Zeker bij een echtpaar geldt vaak de wettelijke verdeling: de langstlevende partner erft de woning en het overgrote deel van de bezittingen, en de kinderen krijgen een vordering op die langstlevende ouder. Een schuldbekentenis, zeg maar, die pas opeisbaar wordt bij het overlijden van die ouder zelf. Tot zover niets bijzonders. De WOZ-waarde doet gewoon zijn werk, en iedereen tekent tevreden de aangifte.

Daar zit hem de crux

En dan, jaren later, overlijdt ook de langstlevende partner. Op dát moment wordt de vordering van de kinderen definitief vastgesteld, en verrekend met de nalatenschap. En hier wordt het interessant, want voor die vordering telt niet de WOZ-waarde die destijds netjes in de aangifte stond. Er telt de werkelijke waarde, de marktwaarde, van de woning op het moment van het éérste overlijden.

Even laten landen... Want dit is precies de kern van het verhaal: is de woning sinds het overlijden van de eerste partner flink in waarde gestegen, dan was de marktwaarde toen vaak aanmerkelijk hoger dan de WOZ-waarde die destijds is aangegeven. Een hogere waarde op dat moment betekent een hogere vordering voor de kinderen. En een hogere vordering betekent een grotere schuld die van de nalatenschap van de langstlevende ouder mag worden afgetrokken.

Minder nalatenschap, minder erfbelasting. Simpel rekenwerk met een minder simpele impact.

De rechter heeft dit al eens bevestigd in een zaak waarin de fiscus de vordering wilde baseren op de oude, lagere WOZ-waarde. Nee, zei de rechtbank: de werkelijke waarde ten tijde van het eerste overlijden is bepalend. En daar wringt precies de schoen, want wie kan er tien of twintig jaar later nog haarfijn aantonen wat een huis ooit waard was?

Waarom nu al een taxatierapport slim is

Precies daarom raad ik het altijd aan, ook al voelt het soms als een vraag op het verkeerde moment: laat de woning taxeren met als waardepeildatum de overlijdensdatum van uw partner. Niet omdat het verplicht is voor de aangifte van nu, maar omdat u daarmee zwart-op-wit vastlegt wat het huis toen werkelijk waard was. Een taxatierapport dat u, of uw kinderen, jaren later zo op tafel kunnen leggen bij de notaris of de Belastingdienst. Geen giswerk meer, geen welles-nietes met de fiscus, gewoon een onderbouwd document.

Het verschil tussen doen en niet doen kan best fors zijn. Denk aan een huis dat destijds voor de aangifte op driehonderdvijftigduizend euro WOZ-waarde stond, maar dat op de vrije markt toen al vierhonderdtwintigduizend euro waard was. Dat is een verschil van zeventigduizend euro dat, jaren later, gewoon meetelt in het voordeel van uw kinderen. Zonder rapport is dat verschil lucht. Met een rapport is het bewijs.

Herkent u zich hierin?

Misschien bent u zelf onlangs uw partner verloren, of kent u iemand in die situatie. Het is geen fijn onderwerp, dat snap ik als geen ander. Maar juist omdat het geen fijn onderwerp is, wordt het regelmatig vooruitgeschoven, tot het te laat is en de bewijzen zijn verdampt. Een half uurtje nu, kan uw kinderen later heel wat kopzorgen en heel wat erfbelasting schelen.

Ik taxeer met oog voor het cijfer, maar ook met oog voor de mens achter de voordeur. Bij mij geen haastwerk tussen twee afspraken door, maar een rapport waar u, en later uw kinderen, echt iets aan hebben.

Wilt u eens vrijblijvend van gedachten wisselen over uw situatie, zonder verplichtingen en zonder moeilijke woorden?

Neem gerust contact met mij op via 010-846 56 29, 06-2420 7899 of info@venivendi.nl. Een kopje koffie en een eerlijk gesprek, dat is wel het minste wat ik voor u kan doen.

Astrid All yours.